Kardinaal Leonard brengt keuzevrijheid in gevaar
In De Morgen van 18 januari stelt Yves Desmet dat de benoeming van Léonard tot kardinaal alvast het voordeel van de duidelijkheid heeft. Als stamcelvorser aan een katholieke universiteit of als verpleegster in een palliatief zorgcentrum weet je dan tenminste waar je staat, vindt De Smet. Maar verpleegkundigen en onderzoekers kunnen van werkgever veranderen als ze het niet eens zijn met de beleidslijn, als patiënt kies je niet in welk ziekenhuis je terecht komt. De overheid moet dus ingrijpen zodat burgers de vrije keuze blijven hebben tussen vrije en openbare instellingen.
"De grens tussen euthanasie en nazipraktijken is flinterdun," dixit André-Mutien Léonard, de nieuwe kardinaal. Yves Desmet vindt dit duidelijk, ik vind het vooral gevaarlijk. De invloed van deze strenge kerkleider op het dagelijks handelen van veel verpleegsters en onderzoekers zou wel eens erg groot kunnen zijn. Net als in andere godsdiensten kent ook het katholicisme veel verschillende strekkingen. Die strekkingen vind je ook terug in de raden van bestuur van vele instellingen die gezondheid of zorg of onderwijs organiseren in dit land en die zich bekennen tot de christelijke zuil. De voorganger van Léonard, kardinaal Danneels, was een bruggenbouwer. Hij steunde bestuurders die ervoor ijverden het beleid van hun instelling te laten aansluiten op de realiteit van vandaag. In katholieke scholen of ziekenhuizen werken immers heel wat mensen die niet katholiek zijn, maar atheïst of islamiet of Grieks-Orthodox. Met de nieuwe kardinaal zullen de meer radicale bestuurders zich gesterkt voelen. Vandaag al kan Vlaanderen de groeiende radicalisering in haar katholieke instellingen voelen. Euthanasie is nu in veel van onze ziekenhuizen en ouderenvoorzieningen minder bespreekbaar dan vijf jaar geleden. Stamcelonderzoek zorgt al jaren voor conflicten tussen de katholieke universiteiten en de Kerk. Kardinaal Léonard is door de huidige paus Benedictus aangeduid om de 'normloosheid' en 'zedenverwildering' in dit landje aan de Noordzee te stoppen, wordt ons verklapt door een Italiaanse krant. Hij zal dus willen scoren. De verpleegkundigen in de zorgcentra of de vorsers aan de katholieke universiteiten hebben gelukkig nog een alternatief. Als zij zich niet langer kunnen vinden in het beleid van hun instelling, dan zullen zij snel ander werk vinden in de andere zuil. Maar hoe zit het met de gebruiker, de zorgbehoevende? Als je een beroep doet op dringende hulpverlening via een 100-centrale, dan bepaalt de overheid in welk ziekenhuis je terechtkomt. Als je een handicap hebt, sta je vaak jarenlang op een wachtlijst voor een verzorgingstehuis en ben je wel gedwongen om de eerste plaats te aanvaarden die ter beschikking staat. Naar je levensbeschouwing wordt al lang niet meer gevraagd. Vanuit deze zwakke positie word je als zorgbehoevende gedwongen om de rest van je leven te verblijven tussen de kruisbeelden. Gelovig of niet. Helemaal erg wordt het als je nood hebt aan residentiële psychiatrische hulpverlening. Buiten de openbare psychiatrische ziekenhuizen in Geel en Rekem zijn alle psychiatrische voorzieningen in handen van de Broeders van Liefde. Ik twijfel niet aan de deskundigheid van de Broeders van Liefde of van welke congregatie of inrichtende macht ook. Integendeel, ik heb enorm veel bewondering voor de enorme inzet van de mensen die dagelijks zorg verlenen. Maar het respect voor de individuele levensbeschouwing van zowel het personeel als de gebruiker is o zo belangrijk. Dit geldt vandaag nog meer dan gisteren. De uitdaging is immers zorg op maat bieden aan mensen met een steeds diversere religieuze, culturele, etnische achtergrond. De overheid besteedt een groot deel van de organisatie van het onderwijs en de zorg uit aan scholen, ziekenhuizen en voorzieningen die behoren tot het katholieke netwerk. Diezelfde overheid moet er dan ook op toezien dat onderwijs, zorg en hulpverlening georganiseerd wordt met respect voor de levensbeschouwing, de overtuiging en de wetten die in dit land werden goedgekeurd. De burger moet kunnen blijven kiezen tussen het vrij en het openbaar initiatief. Dat is één van de grondregels van onze verzorgingsstaat. De keuze voor Léonard als kardinaal is dus niet alleen een keuze voor meer duidelijkheid. Als deze keuze betekent dat steeds meer voorzieningen een beroep doen op hun 'eigenheid' om niet de wetten van dit land maar wel de kerkwetten toe te passen, dan zal de overheid moeten ingrijpen om de keuzevrijheid waar zo hard voor gevochten is te garanderen.
Contact:
Vlaams Volksvertegenwoordiger
Gemeenschapssenator