Veel geblaat, weinig wol
Dit opiniestuk verscheen in De Standaard van 22 april 2008
Sinds december 2007 heeft ons land een heuse minister bevoegd voor klimaat, milieu én energie. Een goede zaak. We hebben een klimaatminister nodig die van wanten weet, die echte bevoegdheden heeft en daarbij volledig gesteund wordt door de eerste minister.
Klimaatminister Magnette en premier Leterme hebben deze week de 'Lente van het Leefmilieu' geopend. Die grote overlegronde met alle stakeholders is een goed idee, maar mag geen groene mediashow worden zonder garanties op echt beleid. In feite kopiëren beide ministers het Franse model van de Grenelle de l'environnement, een dialoog met vijf grote maatschappelijke groeperingen: bedrijven, vakbonden, ngo's , administratie en politici. Het verschil met het Belgische lenteoffensief is wel dat die Grenelle grondig werd voorbereid en dat Sarkozy kon uitpakken met vier miljard euro voor zijn Marshallplan Duurzame Ontwikkeling. Toch blijven de Franse milieugroeperingen sceptisch: ze vinden de Grenelle een grote maskerade. Leterme en Magnette hadden op hun Lente van het Leefmilieu weinig in de aanbieding. Zij lanceerden een website en hielden het verder bij inhoudsloze intentieverklaringen. Van concrete engagementen was geen sprake. Nochtans is er nood aan een nieuwe 'boost' voor het federale beleid op vlak van klimaat, milieu, energie. Nog niet zo lang geleden zei de vorige milieuminister, Bruno Tobback, dat hij zich totaal machteloos voelde. Hij wist wel welke maatregelen nodig waren, maar vreesde dat daar geen draagvlak voor bestond. Dat soort defaitisme kunnen we missen als kiespijn. Ministers en regeringen moeten ambitieus zijn. De tijd van rondjes draaien is voorbij. Overleg is nodig, maar dan over concrete uitvoeringsmodaliteiten. Wat er zou moeten gebeuren, is al lang genoeg duidelijk. Nu hebben we nood aan beleidsmiddelen om krachtig van start te kunnen gaan en daarom moet minister Magnette zijn schouders zetten onder een federale klimaatwet. Een federale klimaatwet is nodig, en wel om twee redenen. Eerst en vooral willen we duidelijke doelstellingen op korte, maar zeker ook op lange termijn. Tegen 2020 moeten we minstens dertigprocent minder broeikasgassen uitstoten. Net als de internationale milieubeweging vragen we een wettelijke verankering van de jaarlijkse uitstootvermindering: gemiddeld drieprocent per jaar. Tegelijk moet de overheid nagaan wat dat betekent per sector en per gewest. Samen met de gewone begroting vragen we een jaarlijkse klimaatbegroting. Zo krijgen ook de bedrijven duidelijkheid en zullen ze met een gerust hart kunnen investeren in ecotechnologie en innovatie. 'No future without green technology', zegt Agoria. Dat kan, als de overheid niet langer warm en koud tegelijk blaast en voluit kiest voor ecologische innovatie. Niet voor het openhouden van kerncentrales. Ten tweede willen we ook op institutioneel vlak duidelijkheid en daar kan een federale klimaatwet voor zorgen. Het klimaatbeleid mag niet de dupe worden van het communautaire getouwtrek tussen de gewesten. Er is nood aan duidelijke federale en gewestelijke bevoegdheden op het vlak van klimaat en duurzame ontwikkeling. De federale staat moet het beleid kunnen coördineren en zo nodig bijsturen. De bevoegdheden van de gewesten op vlak van milieu, energie en huisvesting blijven, maar samenwerking is nodig voor goede resultaten. De invoering van een slimme kilometerheffing, de toepassing van het cradle to cradle-principe in goed uitgewerkte productnormen die afval voorkomen, en een geïntegreerd plan om energie-armoede te bestrijden door structurele energiebesparing in woningen zijn stuk voor stuk maatregelen die winst betekenen voor overheid, burgers en milieu. Toch slagen onze overheden er niet in die maatregelen in te voeren. De huidige beleidsmakers hebben de urgentie van de klimaatboodschap nog steeds niet begrepen. Vooral het Vlaamse gewest reageerde erg hautain op het federale lenteoffensief. Voor de Vlaamse minister-president, Kris Peeters en de Vlaamse minister voor Leefmilieu, Hilde Crevits, is federaal minister Magnette quantité négligeable. En eigenlijk ook Yves Leterme, als hij zich met milieu of klimaat wil inlaten. Maar de Vlaamse klimaatconferentie, die andere groene hoogmis, kan helaas ook niet met veel resultaten uitpakken. Het middenveld en de bedrijven deden maar liefst 365 concrete aanbevelingen. Een groot deel daarvan stierf ondertussen een stille dood. Slechts een vijftigtal voorstellen bleef overeind. Peeters gaf intussen wel tonnen CO{-2}-emisserechten aan de grote bedrijven cadeau. En ondanks sympathieke acties kan Crevits niet langer verbergen dat Vlaanderen op eigen houtje geen krachtdadig milieu- of klimaatbeleid durft te voeren. Een wetgevend kader, en wel op federaal niveau, is dus geen overbodige luxe. Niet voor niets voert de milieubeweging Friends of the Earth hiervoor actie in heel Europa, ook in ons land. Zij worden hierbij gesteund door People for Earth die via muziekconcerten en andere fora de klimaatboodschap willen verspreiden. Als de grote conferentie van Magnette en Leterme daadwerkelijk zal uitmonden in een stevig wettelijk verankerd federaal klimaatbeleid, dan zijn we een forse stap vooruit. Dan pas zal de lente van het leefmilieu de volgende winter overleven.
www.thebigask.be
Contact: Inge Jooris
Deel